Η Ενετική κυριαρχία δεν ήταν μόνο η Aικατερίνη Κορνάρο....

Μαζί με τη Γενουάτικη παρένθεση (1373-1464), η Ενετική κυριαρχία (1489-1570/1) της Κύπρου ήταν ίσως η χειρότερη περίοδος της μεσαιωνικής μας ιστορίας...Μια άκαρδη, σκληρή, αποικιοκρατική δύναμη, όπως και οι άλλες που θα εμφανιστούν στην ιστορία μας άφησε τα αχνάρια της επάνω στο σώμα και τη ψυχή του νησιού. Μαζί με την επικυριαρχία του Σουλτάνου και τον φόρο υποτελείας που πληρώναμε (σε σιτηρά, ζάχαρη, αλάτι αλλά και σε καμηλωτά και άλλα πολύτιμα χρυσοϋφαντα υφάσματα στην αρχή, και στη συνέχεια μετά από απαίτηση του σε χρυσά νομίσματα) με την πανώλη, την ακρίδα, την ανομβρία, τους σεισμούς, τον εμφύλιο σπαραγμό ανάμεσα στην Καρλόττα και τους Σισιλιάνους και Καταλάνους της, και την μοναξιασμένη Αικατερίνη που οι Ενετοί παραμέρισαν όταν ήρθε η ώρα, όλοι και όλα έφεραν τον πληθυσμό της Κύπρου σε απόγνωση. 

Μοναδική έγνοια των Βενετζιάνων η άμυνα της Κύπρου έναντι στην Τουρκική απειλή.

Φυλλομετρώντας τα ενετικά αρχεία που επιμελήθηκε και εξέδωσε η Αικατερίνη Αριστείδου και το Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών παραθέτω λίγα χωριά μας που δώθηκαν, πωλήθηκαν, ενοικιάστηκαν, ανταλάχτηκαν... μαζί με όλο το ανθρώπινο περιεχόμενό τους.

Στις 30 Iουλίου του 1522 το Συμβούλιο των Δέκα αποφάσισε ότι τα χωριά Ψημολόφου, Tρύπη και Δευτερά δωθούν ως «αιώνιο» φέουδο στον Phebus de Lusignano και στους άρρενες απόγονούς του... Συνήθως τα χωριά πωλούνται για πέντε χρόνια, μόνο η Ακάνθου προσφέρθηκε το 1524, μετά από απόφαση του Συμβουλίου των Δέκα, για είκοσι χρόνια. Πωλήθηκαν επίσης η Mόρφου έναντι 26.000 δουκάτων, το Παλαίκυθρο για 21.000 δουκάτα, το Λευκόνοικο για 8.200 και η Περιστερώνα της Mόρφου έναντι 8.000 δουκάτα. Στις 27 Iανουαρίου του 1524 ο Συμβούλιο εγκρίνει πρόταση του Badin Flatro, να αγοράσει το Πισσούρι και η τιμή του ορίζεται σε 1.145 χρυσά δουκάτα, 7 βυζάντια και 4 κάρτζια. Tο εμπαλειό της Λαπήθου ενοικάζεται στον Qualtier di Cressi για περίοδο 5 χρόνων.

Όλες οι εισπράξεις από τις πωλήσεις των χωριών στέλνονται στη Bενετία για να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες στρατιωτικές ανάγκες της Γαληνοτάτης!